Du lịch bền vững, Du lịch xanh và Tín chỉ Carbon

Du lịch bền vững, du lịch xanh và tín chỉ carbon khác nhau như thế nào?

“Du lịch xanh” và “du lịch bền vững” thường được sử dụng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, hai khái niệm này không hoàn toàn giống nhau. Trong khi du lịch xanh chủ yếu nhấn mạnh việc giảm tác động đến môi trường, du lịch bền vững có phạm vi rộng hơn, bao gồm cả môi trường, kinh tế, xã hội và văn hóa.Tín chỉ carbon lại là một công cụ hỗ trợ xử lý phát thải, không phải một loại hình du lịch hay “chứng nhận xanh” cho chuyến đi.

Du lịch xanh là gì?

Du lịch xanh là hướng tổ chức và trải nghiệm du lịch nhằm giảm tác động tiêu cực đến môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và bảo vệ hệ sinh thái tại điểm đến.

Các hoạt động thường gắn với du lịch xanh gồm:

• Tiết kiệm điện, nước và nhiên liệu;
• Tối ưu hành trình và ưu tiên phương tiện phát thải thấp;
• Giảm nhựa và vật dụng dùng một lần;
• Hạn chế lãng phí thực phẩm;
• Bảo vệ cảnh quan, cây xanh và đa dạng sinh học;
• Ưu tiên sản phẩm địa phương khi phù hợp.

Thuật ngữ “du lịch xanh” hiện được sử dụng theo nhiều cách khác nhau và không tự thân là một chứng nhận. UNEP cho rằng việc “xanh hóa” du lịch đòi hỏi thay đổi chính sách và thực hành trong toàn ngành, tập trung vào bảo tồn tài nguyên, chuyển đổi năng lượng, giảm tiêu thụ nước và tạo thu nhập cho cộng đồng địa phương.

Du lịch bền vững là gì?

Du lịch bền vững là cách phát triển du lịch cân bằng đồng thời các tác động về môi trường, kinh tế, xã hội và văn hóa trong hiện tại và tương lai. Theo UN Tourism, du lịch bền vững cần xem xét đầy đủ các tác động kinh tế, xã hội và môi trường; đồng thời đáp ứng nhu cầu của du khách, doanh nghiệp, môi trường và cộng đồng tại điểm đến.

Điều này có nghĩa một hoạt động du lịch bền vững không chỉ cần giảm rác thải hay tiết kiệm năng lượng mà còn phải quan tâm đến:

• Sinh kế và quyền lợi của cộng đồng địa phương;
• Chất lượng việc làm của người lao động;
• Việc bảo tồn văn hóa và di sản;
• Hiệu quả kinh tế dài hạn;
• Khả năng quản trị và duy trì hoạt động;
• Tác động đến tài nguyên và môi trường.

Hệ thống tiêu chí của Hội đồng Du lịch Bền vững Toàn cầu cũng tiếp cận du lịch bền vững qua quản trị, lợi ích kinh tế – xã hội, di sản văn hóa và môi trường.

Du lịch bền vững và du lịch xanh khác nhau như thế nào?

Du lịch xanh tập trung nhiều hơn vào môi trường, còn du lịch bền vững xem xét tổng thể môi trường, kinh tế, xã hội, văn hóa và quản trị.

Có thể hiểu đơn giản: du lịch xanh là một hướng thực hành quan trọng để tiến đến du lịch bền vững, nhưng chỉ “xanh” về môi trường chưa đủ để một hoạt động được xem là bền vững toàn diện.

Tín chỉ carbon là gì?

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 định nghĩa tín chỉ các-bon là chứng nhận có thể giao dịch thương mại, thể hiện quyền phát thải tương ứng với một tấn CO₂ hoặc một tấn CO₂ tương đương (CO₂e).Ở góc độ tạo lập tín chỉ, dự án cần chứng minh kết quả giảm phát thải hoặc hấp thụ khí nhà kính theo phương pháp phù hợp; dữ liệu phải được đo đạc, theo dõi và thẩm định theo quy định của cơ chế áp dụng. Cục Biến đổi khí hậu cũng lưu ý dự án cần chứng minh tính bổ sung và được thẩm định bởi đơn vị độc lập đủ điều kiện.

Do đó, trồng cây không đồng nghĩa với việc tự động tạo ra tín chỉ carbon. Chẳng hạn, với rừng, không phải toàn bộ lượng CO₂ đang được hấp thụ đều mặc nhiên trở thành tín chỉ; cần xem xét phần hấp thụ tăng thêm so với mức tham chiếu và các yêu cầu của cơ chế áp dụng. Việt Nam cũng đang hoàn thiện hệ thống quản lý tín chỉ. Thông tư 11/2026/TT-BNNMT quy định việc quản lý, vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, có hiệu lực từ ngày 30/3/2026.

Tín chỉ carbon có vai trò gì trong du lịch?

Tín chỉ carbon có thể được cân nhắc để xử lý phần phát thải còn lại sau khi doanh nghiệp hoặc đơn vị tổ chức chuyến đi đã đo lường và chủ động giảm phát thải tại nguồn.

Cách tiếp cận có trách nhiệm gồm ba bước:

1. Đo lường phát thải từ vận chuyển, lưu trú, ẩm thực và các hoạt động liên quan;
2. Giảm những nguồn phát thải có thể kiểm soát;
3. Cân nhắc sử dụng tín chỉ carbon có độ tin cậy cho phần phát thải còn lại, khó tránh khỏi.

Tín chỉ carbon là một công cụ hỗ trợ hành động khí hậu. Đây không phải là yếu tố duy nhất quyết định một chuyến đi có “xanh” hoặc bền vững hay không.

Tín chỉ carbon có làm một chuyến du lịch trở nên xanh?

Không tự động. Tín chỉ carbon không thay thế việc nhận diện và giảm phát thải trực tiếp từ vận chuyển, lưu trú, ẩm thực hay tiêu dùng. Nếu được xem xét sử dụng, tín chỉ cần phù hợp với mục đích và cơ chế áp dụng; đồng thời thông tin về lượng phát thải và tín chỉ cần minh bạch.Với hoạt động du lịch, hướng tiếp cận có trách nhiệm là đo lường tác động trong khả năng thực hiện, ưu tiên giảm phát thải tại nguồn và không tuyên bố “trung hòa carbon” nếu chưa có căn cứ kiểm kê, xác minh phù hợp.

Caravan “Giảm Phát Thải 2026” kết nối kiến thức với đào tạo ra sao?

Từ những vòng xe đầu tiên, Caravan “Giảm Phát Thải 2026” không chỉ mở ra hành trình trải nghiệm kéo dài 04 ngày mà còn góp phần đưa những yêu cầu về phát triển du lịch xanh đến gần hơn với thực tiễn.

Để phát triển theo hướng xanh và bền vững, ngành Du lịch cần nguồn nhân lực có kiến thức về môi trường, năng lực ứng dụng công nghệ, tư duy quản trị dựa trên dữ liệu và khả năng phối hợp giữa nhiều bên. Thông qua sự kết nối giữa Nhà trường, doanh nghiệp và điểm đến, Caravan tạo thêm chất liệu thực tiễn để gắn kiến thức với hoạt động đào tạo và nghề nghiệp trong ngành Du lịch.

Nguồn tham khảo: Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Cục Biến đổi khí hậu – Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc và Liên Hợp Quốc.