Vị Umami là gì? Sự thật thú vị về hương vị Umami trong ẩm thực

Trong quá khứ, người ta tin rằng ẩm thực chỉ xoay quanh bốn vị cơ bản: ngọt, chua, mặn và đắng. Tuy nhiên, nhà khoa học Nhật Bản Kikunae Ikeda đã làm thay đổi quan niệm này khi khám phá ra vị thứ năm, mà ông đặt tên là Umami. Vậy, vị Umami là gì? Cao đẳng Du lịch Sài Gòn sẽ trình bày chi tiết về nguồn gốc, đặc điểm và những điều thú vị xoay quanh hương vị Umami trong nghệ thuật ẩm thực.

Vị trí cảm nhận vị Umami trên lưỡi của mỗi người

Vị Umami là gì?

Từ “Umami” xuất phát từ tiếng Nhật, có nghĩa là “vị ngon đậm đà.” Vị này được phát hiện bởi nhà khoa học Nhật Bản, Kikunae Ikeda, vào năm 1908 khi ông nghiên cứu về vị đặc trưng của tảo biển kombu.

Umami thường được miêu tả là vị “đầy đặn” hoặc “sâu lắng,” tạo cảm giác thỏa mãn và cân bằng hương vị trong món ăn. Nó chủ yếu đến từ các hợp chất như glutamate (một dạng axit amin) và inosinate hoặc guanylate (các loại nucleotide) trong thực phẩm.

Umami đóng vai trò quan trọng trong nền ẩm thực toàn cầu

Xem thêm bài viết: Nutmeg là gì? Cách dùng Nutmeg cho món ăn thêm hoàn hảo

3 đặc tính riêng biệt có trong vị Umami 

Vị Umami có một số đặc tính độc đáo. Dưới đây là 3 đặc tính riêng biệt của vị Umami:

• Kéo dài và cân bằng hương vị: Umami không chỉ mang đến vị ngon sâu lắng mà còn giúp kéo dài và cân bằng các hương vị khác trong món ăn, làm cho món ăn trở nên hài hòa và đầy đủ hơn.
• Cảm giác vị đậm đà mà không gây ngấy: Umami tạo cảm giác “thỏa mãn” và làm tăng độ ngon của món ăn mà không tạo cảm giác quá ngọt, mặn hay nặng nề. Nó làm nổi bật hương vị tự nhiên của nguyên liệu mà không lấn át chúng.
• Lưu luyến và lan tỏa: Một đặc tính đặc biệt của Umami là nó có thể lưu lại lâu trên lưỡi và tạo cảm giác lan tỏa, kích thích vị giác ngay cả sau khi đã nuốt thức ăn.

Những đặc tính này khiến Umami trở thành “vị bí ẩn” và rất quan trọng trong nhiều món ăn, đặc biệt là ẩm thực Nhật Bản và các món lên men. 

Natto – Món đậu nành lên men truyền thống Nhật Bản với vị đậm, mùi đặc trưng và kết cấu dẻo

Sự thật thú vị về hương vị Umami trong ẩm thực

Umami, được mệnh danh là “vị ngọt thịt” tự nhiên, đã thay đổi cách chúng ta cảm nhận và thưởng thức món ăn. Đồng thời gia vị này có nhiều điều thú vị và vai trò đặc biệt của nó trong nghệ thuật ẩm thực mà bạn có thể chưa biết:

Vị Umami có trong thực phẩm hằng ngày

Umami không phải là điều gì quá xa lạ – nó xuất hiện tự nhiên trong nhiều loại thực phẩm mà chúng ta tiêu thụ hàng ngày. Ví dụ như:

• Cà chua chín, đặc biệt là các giống như cà chua Ý.
• Nấm hương, nấm mỡ, nấm đông cô.
• Phô mai như parmesan, cheddar.
• Cá và hải sản như cá ngừ, tôm khô.
• Thịt bò, gà, lợn.
• Các sản phẩm lên men như nước tương, miso và tương cà.

Cà chua bi chín chứa nhiều glutamate, mang lại hương vị tự nhiên đậm đà hơn cà chua thường

Lợi ích sức khỏe khi sử dụng vị Umami 

Không chỉ giúp món ăn ngon hơn, vị Umami còn mang lại lợi ích cho sức khỏe:

• Giảm lượng muối tiêu thụ: Hương vị đậm đà của Umami giúp giảm lượng muối cần thiết trong món ăn mà vẫn giữ được độ ngon, hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
• Kích thích tiêu hóa: Umami kích thích sự tiết nước bọt, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra hiệu quả hơn.
• Tăng cảm giác hài lòng: Món ăn giàu Umami giúp tạo cảm giác thỏa mãn, giảm việc ăn quá nhiều và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.

Vị Umami được biết cách đây hơn 100 năm ở Nhật

Vị Umami được phát hiện cách đây hơn 100 năm (chính xác là vào năm 1908) bởi nhà khoa học người Nhật Kikunae Ikeda. Ông nhận thấy vị đặc trưng từ tảo biển kombu không thuộc các vị cơ bản đã biết. Ông đặt tên cho vị này là “Umami” và sau đó phát minh ra cách sản xuất bột ngọt (MSG), giúp phổ biến vị Umami ra khắp thế giới.

Umami lần đầu phát hiện tại Nhật hơn một thế kỷ trước, đã trở thành yếu tố quan trọng trong ẩm thực toàn cầu

Vị Umami, với vai trò là một trong năm vị cơ bản trong ẩm thực, không chỉ mang đến sự ngon miệng mà còn góp phần làm phong phú và cân bằng hương vị món ăn. Khám phá và sử dụng Umami đúng cách không chỉ giúp nâng tầm trải nghiệm ẩm thực mà còn cải thiện chất lượng dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn. 

Để hiểu rõ hơn về cách khai thác hương vị Umami và áp dụng trong chế biến các món ăn, chuyên ngành Kỹ thuật Chế biến Món ăn tại Cao đẳng Du lịch Sài Gòn sẽ là nơi lý tưởng để bạn trau dồi kỹ năng. Với chương trình đào tạo chuyên sâu, tập trung 90% thực hành, sinh viên sẽ được học cách tạo ra các món ăn đạt chuẩn, kết hợp hài hòa giữa hương vị và giá trị dinh dưỡng, bao gồm cả nghệ thuật chế biến món ăn Á. Hãy thử áp dụng kiến thức về gia vị Umami vào thực đơn hàng ngày để tận hưởng những giá trị tuyệt vời mà hương vị này mang lại!