Du lịch Net Zero: Xu hướng mới của ngành du lịch

Du lịch Net Zero đang trở thành một hướng tiếp cận được ngành du lịch quan tâm trong bối cảnh yêu cầu giảm phát thải và bảo vệ môi trường ngày càng được chú trọng. Từ phương tiện di chuyển, cơ sở lưu trú đến các hoạt động tại điểm đến, nhiều khâu trong hành trình có thể được điều chỉnh để hạn chế lượng khí thải carbon. Cùng Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn tìm hiểu chi tiết hơn về xu hướng này qua bài viết sau đây:

Du lịch Net Zero là gì?

Du lịch Net Zero là cách tiếp cận trong phát triển và vận hành du lịch nhằm giảm lượng phát thải khí nhà kính xuống mức thấp nhất có thể, đồng thời cân bằng lượng phát thải còn lại bằng các biện pháp loại bỏ hoặc hấp thụ phù hợp. Mục tiêu là hướng hoạt động du lịch đến trạng thái phát thải ròng bằng 0, thay vì hiểu là hoàn toàn không phát sinh khí thải.

Các hoạt động hướng đến Net Zero có thể tập trung vào nhiều khâu trong chuỗi du lịch như vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan và các hoạt động trải nghiệm.

Các đặc điểm chính gồm:

• Giảm phát thải: Cắt giảm khí thải từ việc vận chuyển, lưu trú, ăn uống và các hoạt động trải nghiệm trong Du lịch.
• Vận chuyển và lưu trú xanh: Dùng phương tiện thân thiện với môi trường, khách sạn xử lý nước thải và rác thải đạt chuẩn sinh thái.
• Sử dụng năng lượng sạch: Ưu tiên năng lượng tái tạo, vật liệu thân thiện và hạn chế rác thải nhựa.
• Đo lường và bù đắp carbon: Xác định lượng phát thải còn lại và thực hiện các giải pháp bù đắp phù hợp.
• Bảo tồn tự nhiên và văn hóa: Hạn chế tác động đến hệ sinh thái, gìn giữ cảnh quan và giá trị bản địa.

Du lịch Net Zero hướng tới các điểm đến sinh thái, cộng đồng

Vì sao Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0?

Tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu (COP26) năm 2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã công bố cam kết Việt Nam đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Việt Nam cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu, bảo vệ môi trường và chuyển đổi sang nền kinh tế bền vững.

• Ứng phó biến đổi khí hậu: Việt Nam chịu tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan, đặt ra yêu cầu giảm phát thải và tăng cường khả năng thích ứng.
• Bảo vệ môi trường và sức khỏe: Giảm phát thải giúp làm sạch không khí, bảo vệ hệ sinh thái và sức khỏe của người dân trước các dịch bệnh.
• Phát triển kinh tế bền vững: Thúc đẩy quá trình chuyển dịch từ năng lượng hóa thạch sang năng lượng tái tạo (như điện gió, điện mặt trời), giúp nền kinh tế xanh hơn.
• Thu hút đầu tư quốc tế: Cam kết mạnh mẽ này giúp Việt Nam dễ dàng tiếp cận nguồn tài chính xanh, công nghệ tiên tiến và thu hút đầu tư nước ngoài.
• Nâng cao vị thế quốc gia: Khẳng định trách nhiệm của Việt Nam trong việc chung tay cùng cộng đồng quốc tế giải quyết các thách thức chung toàn cầu.

Du lịch Net Zero khác gì với du lịch bền vững?

Du lịch bền vững là khái niệm rộng, hướng đến sự cân bằng giữa môi trường, kinh tế và xã hội, bao gồm bảo tồn văn hóa, hỗ trợ cộng đồng và phát triển kinh tế lâu dài.

Du lịch Net Zero có thể được xem là một hướng tiếp cận trong phát triển du lịch bền vững, nhưng tập trung cụ thể vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính về mức ròng bằng 0. Vì vậy, một hoạt động du lịch có thể đáp ứng các nguyên tắc bền vững nhưng chưa chắc đã đạt mục tiêu Net Zero nếu lượng phát thải vẫn chưa được giảm và cân bằng theo yêu cầu.

Du lịch Net Zero được thực hiện như thế nào?

Du lịch Net Zero được triển khai dựa trên việc đo lường phát thải, xác định các nguồn phát thải lớn và ưu tiên các giải pháp giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi dịch vụ du lịch. Sau khi đã giảm phát thải ở mức phù hợp, phần phát thải còn lại cần được cân bằng bằng các biện pháp loại bỏ hoặc hấp thụ khí nhà kính phù hợp.

• Đo lường lượng phát thải: Xác định và tính toán lượng khí nhà kính phát sinh từ các hoạt động như vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan và vui chơi giải trí.
• Ưu tiên giảm phát thải: Tiết kiệm năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, sử dụng phương tiện ít phát thải, hạn chế đồ nhựa dùng một lần và từng bước sử dụng năng lượng tái tạo.
• Xử lý lượng phát thải còn lại: Sau khi đã thực hiện các biện pháp giảm phát thải, lượng phát thải còn lại có thể được cân bằng thông qua các biện pháp loại bỏ hoặc hấp thụ khí nhà kính phù hợp, thay vì chỉ đơn thuần xem việc trồng cây là giải pháp bù đắp.

Net Zero được xem là một hướng tiếp cận trong phát triển du lịch bền vững

Các hành động cụ thể trong chuỗi dịch vụ du lịch như:

• Khuyến khích đi bộ, đi xe đạp, sử dụng xe điện hoặc phương tiện công cộng, đặc biệt ở những chặng di chuyển ngắn.
• Khách sạn, resort có thể sử dụng năng lượng tái tạo, đèn LED, thiết bị tiết kiệm điện và nước.
• Ưu tiên nguyên liệu địa phương, theo mùa để giảm nhu cầu vận chuyển thực phẩm từ xa; đồng thời hạn chế đồ nhựa dùng một lần.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam: Caravan “Giảm Phát thải 2026” do Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn tổ chức
Từ ngày 23-26/09/2026, Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn tổ chức Caravan “Giảm Phát thải 2026” với hơn 20 xe điện, hướng đến trải nghiệm du lịch xanh và kỷ niệm 35 năm thành lập trường. Hành trình kéo dài 4 ngày cho thấy cách các nguyên tắc giảm phát thải có thể được đưa vào hoạt động du lịch thông qua phương tiện di chuyển, trải nghiệm và các hoạt động gắn với môi trường.

• Ngày 1 – 23/09/2026: Hơn 20 xe điện chính thức lăn bánh, mở đầu hành trình trải nghiệm du lịch xanh kéo dài 4 ngày.
• Ngày 2: Đoàn tham gia hoạt động trồng cây tại Suối Rao Ecolodge và giao lưu, workshop “Du lịch giảm phát thải: Từ ý tưởng đến hành động”, qua đó trao đổi về cách chuyển các sáng kiến giảm phát thải thành hoạt động thực tế.
• Ngày 3: Hành trình khám phá gốm sứ Minh Long, tìm hiểu giá trị được hình thành và duy trì qua hơn 50 năm phát triển.
• Ngày 4: Đoàn trải nghiệm tour dưới tán dừa, di chuyển bằng thuyền theo sông Bến Tre và Rạch Cái Sơn, khám phá hệ sinh thái ven sông và nhịp sống địa phương.

Caravan “Giảm Phát thải 2026” cho thấy du lịch giảm phát thải có thể được triển khai xuyên suốt hành trình, từ phương tiện di chuyển ít phát thải, hoạt động trồng cây, workshop nâng cao nhận thức đến trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa địa phương. Đây cũng là ví dụ để người học ngành Du lịch hình dung rõ hơn cách các nguyên tắc phát triển bền vững được áp dụng vào việc xây dựng và vận hành một chương trình du lịch thực tế.

Caravan “Giảm Phát thải 2026” do Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn tổ chức

Một ví dụ khác tại Việt Nam: Mô hình “Một ngày du lịch Net Zero ở Huế” do iVietnam Travel triển khai đưa du khách đi xe đạp/xe điện thăm làng Thủy Biều, sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường và chèo SUP vớt rác sông Hương. Mô hình cho thấy các nguyên tắc Net Zero có thể được lồng ghép trực tiếp vào hành trình, từ phương tiện di chuyển, dịch vụ trải nghiệm đến ý thức bảo vệ môi trường của du khách.

Cơ hội phát triển của du lịch Net Zero

Xu hướng Net Zero đang tạo ra những thay đổi trong cách doanh nghiệp xây dựng sản phẩm, vận hành dịch vụ và phát triển nguồn nhân lực. Đây cũng là cơ hội để ngành du lịch chuyển dịch theo hướng xanh và bền vững hơn, thể hiện qua các khía cạnh sau:

Phát triển các sản phẩm du lịch xanh

Doanh nghiệp lữ hành có thể phát triển nhiều sản phẩm mới gắn với tiêu chí giảm phát thải như tour xe đạp, trekking kết hợp trồng rừng, du lịch sinh thái hoặc các tour hạn chế rác thải nhựa.

Trekking kết hợp trồng rừng trong du lịch xanh

Thúc đẩy đổi mới trong vận hành và dịch vụ du lịch

Xu hướng giảm phát thải thúc đẩy khách sạn, nhà hàng, đơn vị vận tải và các nhà cung cấp dịch vụ cải tiến quy trình, tiết kiệm năng lượng, ứng dụng công nghệ và từng bước sử dụng nguồn năng lượng tái tạo.

Thúc đẩy đổi mới trong vận hành và dịch vụ du lịch

Tạo nhu cầu về nhân lực du lịch có kiến thức về phát triển bền vững

Sự phát triển của du lịch xanh làm gia tăng nhu cầu nhân sự vừa có nghiệp vụ du lịch, vừa hiểu về môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và có khả năng triển khai các hoạt động giảm phát thải trong dịch vụ.

Tạo nhu cầu về nhân lực du lịch có kiến thức về phát triển bền vững

Mở rộng giá trị của các điểm đến gắn với thiên nhiên và cộng đồng

Các điểm đến có hệ sinh thái tự nhiên, văn hóa bản địa và mô hình du lịch cộng đồng có thêm cơ hội phát triển những sản phẩm phù hợp với xu hướng du lịch bền vững, qua đó nâng cao giá trị trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Văn hóa bản địa và mô hình du lịch cộng đồng có thêm cơ hội phát triển trong thời đại Net Zero

Thách thức khi phát triển du lịch Net Zero

Bên cạnh những cơ hội trên, quá trình chuyển đổi sang mô hình Net Zero cũng đặt ra nhiều yêu cầu về vốn, công nghệ, nhân lực và sự phối hợp giữa các bên trong chuỗi cung ứng du lịch.

Chi phí đầu tư và chuyển đổi

Tập trung đầu tư phương tiện ít phát thải, hệ thống năng lượng tái tạo, thiết bị tiết kiệm năng lượng hay vật liệu thân thiện với môi trường có thể làm tăng chi phí đầu tư ban đầu của doanh nghiệp.

Khó khăn trong đo lường phát thải

Xác định lượng phát thải trong một hành trình du lịch đòi hỏi dữ liệu từ nhiều hoạt động như vận chuyển, lưu trú, ăn uống và tham quan. Do đó, doanh nghiệp cần có phương pháp và công cụ phù hợp để thu thập, tính toán và theo dõi lượng phát thải.

Yêu cầu phối hợp giữa nhiều bên

Một tour du lịch có thể liên quan đến nhiều đơn vị như doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, nhà hàng, đơn vị vận chuyển và điểm tham quan. Vì vậy, việc giảm phát thải cần có sự phối hợp giữa các bên thay vì chỉ thực hiện ở một khâu riêng lẻ.

Nhu cầu đào tạo nhân lực theo hướng phát triển bền vững

Nhân sự du lịch cần được bổ sung kiến thức về sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm chất thải, tiết kiệm năng lượng và các nguyên tắc phát triển du lịch bền vững. Đây là yêu cầu cần được chú trọng trong quá trình đào tạo và nâng cao năng lực cho người lao động trong ngành.

Du lịch Net Zero tác động như thế nào đến nguồn nhân lực ngành du lịch?

Du lịch Net Zero đặt ra một bài toán hấp dẫn cho những bạn trẻ đang chuẩn bị bước chân vào ngành du lịch: Ai nắm bắt được xu hướng bền vững, người đó sẽ làm chủ cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Trong tương lai gần, một nhân sự ngành lữ hành, du lịch xuất sắc cần:

• Hiểu đúng và nhạy bén với xu hướng du lịch bền vững, nắm vững các nguyên tắc cơ bản của phát thải ròng bằng 0.
• Biết cách xây dựng, thiết kế tour du lịch phù hợp với nhu cầu của tệp du khách có ý thức môi trường cao.
• Có khả năng tổ chức, điều hành và vận hành tour theo các tiêu chí khắt khe về giảm thiểu rác thải và tiết kiệm năng lượng.
• Biết cách chọn lọc và đánh giá nhà cung cấp – lựa chọn dịch vụ lưu trú, điểm đến, phương tiện đạt chuẩn xanh.
• Có kỹ năng truyền đạt, nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên cho du khách trong suốt quá trình đồng hành.
• Kỹ năng kết nối, phối hợp nhịp nhàng với doanh nghiệp, cộng đồng địa phương và các chuyên gia môi trường.

Nhân lực ngành du lịch cần có tư duy nhạy bén với xu hướng du lịch bền vững

Nếu bạn là người yêu thích sự xê dịch, quan tâm đến việc bảo vệ môi trường và mong muốn tự tay thiết kế, tổ chức những tour đón đầu xu hướng du lịch Net Zero, hãy tham khảo chuyên ngành Quản trị Lữ hành tại Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn. Chương trình đào tạo được định hướng gắn với thực tiễn, trong đó thời lượng thực hành chiếm đến 70%, tạo điều kiện để sinh viên tích lũy kinh nghiệm và rèn luyện nghiệp vụ ngay trong quá trình học. Liên hệ chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn chương trình học và lộ trình đào tạo phù hợp.